CIT-8 w fundacji i stowarzyszeniu: kto musi go złożyć?

Wielu przedstawicieli fundacji i stowarzyszeń wychodzi z założenia, że skoro organizacja nie prowadzi działalności gospodarczej i nie generuje zysku, to podatek dochodowy jej nie dotyczy. To jeden z najczęściej powielanych mitów w trzecim sektorze, i jeden z najbardziej ryzykownych, bo brak złożenia CIT-8 traktowany jest przez organy podatkowe jak zatajenie dochodu, niezależnie od intencji zarządu.

Czy każda fundacja i stowarzyszenie musi złożyć CIT-8?

Odpowiedź brzmi: tak, praktycznie bez wyjątków. Każda organizacja posiadająca osobowość prawną, a więc fundacja oraz stowarzyszenie zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym, jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych z mocy samego faktu istnienia jako osoba prawna. Obowiązek ten dotyczy również stowarzyszeń zwykłych, które osobowości prawnej nie posiadają, ale traktowane są przez ustawę o CIT jako tzw. ułomne osoby prawne podlegające tym samym regułom. 

Co istotne, obowiązek złożenia CIT-8 nie znika nawet wtedy, gdy organizacja w danym roku nie osiągnęła żadnych przychodów. Zeznanie składa się za każdy rok podatkowy, także „zerowy”. Nie zwalnia z niego też wybór uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów (UEPiK) – to inny sposób prowadzenia księgowości, a nie zwolnienie z obowiązków podatkowych.

Warto wiedzieć!

Ustawa o CIT nie przewiduje żadnego zwolnienia podmiotowego dla fundacji czy stowarzyszeń, wynikającego z samej ich formy prawnej. Nawet organizacja, która realnie nie zapłaci podatku ze względu na przysługujące jej zwolnienia, musi to wykazać formalnie w zeznaniu rocznym – zwolnienie z podatku to nie to samo, co zwolnienie z obowiązku sprawozdawczego.

CIT-8 w NGO: jakie przychody należy wykazać?

W zeznaniu CIT-8 organizacja wykazuje wszystkie przychody uzyskane w danym roku podatkowym, niezależnie od tego, czy ostatecznie będą one opodatkowane, czy zwolnione. Do przychodów zalicza się między innymi darowizny, dotacje, składki członkowskie, przychody z odpłatnej działalności statutowej pożytku publicznego, odsetki bankowe, a także wartość rzeczy otrzymanych nieodpłatnie w związku z prowadzoną działalnością. Warto pamiętać, że fundusz założycielski fundacji, zgodnie z ustawą o CIT, nie stanowi przychodu podatkowego i nie powinien być w zeznaniu wykazywany.

Po stronie kosztów uzyskania przychodów ujmuje się wydatki faktycznie poniesione w celu osiągnięcia, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów – wynagrodzenia, koszty administracyjne, opłaty eksploatacyjne. Różnica między przychodami a kosztami podatkowymi stanowi dochód, który następnie – w części przeznaczonej i wydatkowanej na cele statutowe określone w ustawie – może korzystać ze zwolnienia wykazywanego w załączniku CIT-8/O. To właśnie ten formularz, a nie sam CIT-8, jest kluczowy dla większości NGO, ponieważ tam wpisuje się kwotę dochodu zwolnionego z opodatkowania wraz z podstawą prawną zwolnienia.

Do kiedy fundacja lub stowarzyszenie składa CIT-8?

Termin złożenia CIT-8 wynika wprost z ustawy o CIT i przypada na koniec trzeciego miesiąca roku następującego po zakończeniu roku podatkowego. Dla organizacji, których rok podatkowy pokrywa się z kalendarzowym, oznacza to termin do 31 marca. W tym samym terminie należy również uregulować ewentualną różnicę między podatkiem należnym a sumą wpłaconych w trakcie roku zaliczek.

Deklarację co do zasady składa się elektronicznie, a więc za pomocą interaktywnego formularza udostępnionego przez Ministerstwo Finansów w serwisie podatki.gov.pl, z wykorzystaniem podpisu kwalifikowanego, lub przez usługę e-Urząd Skarbowy, korzystając z profilu zaufanego. Wyjątkowo, na podstawie art. 27a ustawy o CIT, organizacje, które osiągają wyłącznie dochody wolne od podatku i nie mają dodatkowych obowiązków informacyjnych związanych z zatrudnieniem, mogą złożyć zeznanie w formie papierowej. Mowa o formie listu lub złożeniu osobiście w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na siedzibę organizacji.

Zwolnienia podatkowe a obowiązek złożenia CIT-8 przez NGO

Zdecydowana większość fundacji i stowarzyszeń faktycznie nie płaci podatku dochodowego, korzystając ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Zwolnienie to obejmuje dochody przeznaczone i wydatkowane na cele statutowe wymienione w zamkniętym katalogu ustawowym między innymi działalność:  

• naukową, 
• oświatową, 
• kulturalną, 
• dobroczynną, 
• ochronę zdrowia, 
• wspieranie inicjatyw społecznych. 

Warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest jednak precyzyjne odzwierciedlenie tych celów w statucie organizacji oraz rzeczywiste przeznaczenie dochodu na działalność w nich mieszczącą się. Organy podatkowe interpretują ten przepis bardzo restrykcyjnie i nie stosują wykładni rozszerzającej.

Organizacje posiadające status pożytku publicznego mogą korzystać z dodatkowego, szerszego zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 6c ustawy o CIT, obejmującego dochody przeznaczone na całą sferę zadań publicznych określoną w ustawie o działalności pożytku publicznego, z wyłączeniem działalności gospodarczej. Niezależnie od zakresu przysługującego zwolnienia, każda taka kwota musi zostać wykazana w załączniku CIT-8/O. Brak tego wykazania oznacza, że organizacja formalnie nie skorzystała ze zwolnienia, nawet jeśli spełniała wszystkie jego przesłanki.

Jak prawidłowo rozliczyć CIT-8 w fundacji i stowarzyszeniu?

Rozliczenie warto zacząć od uporządkowania przychodów według źródeł. Osobno dotacje, osobno darowizny, składki członkowskie czy przychody z działalności odpłatnej, ponieważ część z nich korzysta ze zwolnienia ze względu na samo źródło (np. dotacje budżetowe, składki członkowskie), a część dopiero ze względu na przeznaczenie na cele statutowe. Rozróżnienie to ma bezpośrednie przełożenie na sposób wypełnienia CIT-8/O i pozwala uniknąć błędnego wykazania tej samej kwoty w dwóch różnych pozycjach formularza.

Kolejnym krokiem jest zestawienie kosztów uzyskania przychodów z kosztami niestanowiącymi takich kosztów w rozumieniu ustawy o CIT.  Dotyczy to zwłaszcza wydatków sfinansowanych z dotacji, które nie stanowią kosztów podatkowych. Na końcu należy zweryfikować, czy cały dochód zwolniony rzeczywiście został lub zostanie przeznaczony na cele zgodne ze statutem, ponieważ ewentualne wydatkowanie środków niezgodnie z celami statutowymi skutkuje utratą prawa do zwolnienia i obowiązkiem zapłaty podatku od tej części dochodu. Przy większych organizacjach, korzystających z wielu źródeł finansowania jednocześnie, rozliczenie CIT-8 warto powierzyć księgowemu lub doradcy podatkowemu specjalizującemu się w trzecim sektorze. Błędy w tym zakresie bywają trudne do skorygowania po terminie.

Skonsultuj rozliczenie CIT-8 ze specjalistami Kancelarii Finansowej Clear

Prawidłowe rozliczenie CIT-8 wymaga nie tylko znajomości przepisów podatkowych, ale też umiejętności właściwego zakwalifikowania każdego źródła przychodu organizacji. Zespół Kancelarii Finansowej Clear pomaga fundacjom i stowarzyszeniom bezpiecznie przygotować zeznanie roczne, prawidłowo wykazać przysługujące zwolnienia i uniknąć ryzyka zakwestionowania rozliczenia przez urząd skarbowy. Skontaktuj się z nami, aby mieć pewność, że CIT-8 Twojej organizacji zostanie złożony poprawnie i w terminie.

Finalna myśl i cenna wskazówka!

Nawet jeśli Twoja organizacja korzysta ze zwolnienia i realnie nie zapłaci podatku, traktuj złożenie CIT-8 jako obowiązek równie ważny jak sprawozdanie finansowe. Dobrą praktyką jest bieżące, comiesięczne opisywanie w ewidencji, na jaki cel statutowy przeznaczono poszczególne wpływy. Dzięki temu w marcu, przy wypełnianiu CIT-8/O, zarząd nie musi rekonstruować tych informacji wstecz, co znacząco zmniejsza ryzyko błędów i przyspiesza cały proces rozliczeniowy.